کتاب حاضر، به بیان فرآیند و نتایج آیندهنگاری زیستفناوری در ایران میپردازد و در آن سعی شده است با تشریح مفاهیم پایهای آیندهپژوهی، ابزارها و روشهای مختلف کاربردی مورد بررسی قرار گیرد.
امیر ناظمی متولد ۱۳۵۸، پژوهشگر ایرانی در حوزههای آیندهنگاری، مدیریت، سیاستگذاری فناوری و نوآوری است. او عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات سیاست علمی و مدیر گروه آیندهاندیشی این مرکز بوده است. همچنین وی عضو گروه واژهگزینی فرهنگستان زبان فارسی در حوزه آیندهپژوهی و مدیریت فناوری و نوآوری در فاصله سالهای ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۲ و نیز عضو گروه آیندهپژوهی فرهنگستان علوم ایران بوده است.
امیر ناظمی دارای دکترای سیاستگذاری فناوری و کارشناسی ارشد مدیریت فناوری از دانشگاه علامه طباطبایی و همچنین کارشناسی مهندسی مکانیک از دانشگاه صنعتی اصفهان است.
از امیر ناظمی تاکنون بیش از ۲۵ کتاب منتشر شده است و یکی از آثار او با عنوان «سناریونگاری یا برنامهریزی بر پایه سناریوها» در سال ۱۳۸۷ برگزیده کتاب فصل ایران شده است.
او عضو هیئت مدیره انجمن مدیریت فناوری و نوآوری ایران و انجمن آیندهنگری ایران در چندین دوره بوده است. همچنین موسس اندیشگاه آتینگار، به عنوان یکی از نخستین اندیشگاههای ایرانی، در سال ۱۳۸۵ بوده است.
ناظمی معاون وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران، از سال ۱۳۹۷ تا مرداد ۱۴۰۰ بوده است. او مدیر بخش سیاست علم و فناوری شبکه مطالعات سیاستگذاری عمومی و مدیر بخش علم و فناوری در مرکز بررسیهای استراتژیک ریاستجمهوری در سالهای ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۶ بوده است.
کتابها:
«تنظیمگری رسانههای صوتیتصویری نوین» - دانشگاه صداوسیما- تهران ۱۳۹۸
«آیندهپژوهی در سیستمهای پیچیده» - مرکز سیاست علمی کشور- تهران ۱۳۹۷ کتاب برگزیده سال انجمن آیندهنگری ایران
«بازاندیشی در مفهوم نخبهگرایی از آموزش تاحکمرانی» - رهنماگران مدیریت- تهران ۱۳۹۷
«درآمدی بر مفهوم نظام نخبگانی گذار به آینده مطلوب» - رهنماگران مدیریت- تهران ۱۳۹۷
«نهادهای کلیدی در نظام آموزش نخبگانی» - رهنماگران مدیریت- تهران ۱۳۹۷
«کاربرد روشهای آیندهپژوهی در سیاستگذاری فناوری» - مرکز سیاست علمی کشور- تهران ۱۳۹۵
سناریونگاری یا برنامهریزی بر پایه سناریوها، وحید وحیدی مطلق، عزیز علیزاده، امیر ناظمی، ناشر: مؤسسه مطالعات بینالمللی انرژی - ۱۳۸۷
آیندهنگری علم و فناوری، ناشر: مرکز نشر دانشگاهی
آیندهنگاری فناوری هوافضا در ایران ۱۴۰۴، ناشر: مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور - ۱۳۸۸
آیندهنگاری فناوری ارتباطات در ایران ۱۴۰۴، ناشر: مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور - ۱۳۸۸
آیندهنگاری فناوری اطلاعات در ایران ۱۴۰۴، ناشر: مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور - ۱۳۸۸
آیندهنگاری فناوری دریا در ایران ۱۴۰۴، ناشر: مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور - ۱۳۸۸
مقدمهای بر آیندهپژوهی: روش سناریو، امیر ناظمی، ناشر: مؤسسه آموزش و تحقیقاتی صنایع دفاعی - ۱۳۹۳
راهنمای شرکتهای دانشبنیان: از تقاضای تأییدیه دانشبنیان تا دریافت تسهیلات، امیر ناظمی و مهدی پاکزاد، ناشر: مؤسسه انتشارات آموزش عالی آزاد دانشیار - ۱۳۹۴
دانشواژه آیندهپژوهی، امیر ناظمی، محمدرضا فرزاد، عبدالمجید کرامت زاده، ناشر: مؤسسه آموزش و تحقیقاتی صنایع دفاعی - ۱۳۹۰
مبانی آیندهپژوهی و روشهای آن، سعید خزایی، امیر ناظمی، ناشر: مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور - ۱۳۹۴
آیندهنگاری: از مفهوم تا اجرا. تهران: انتشارات مرکز صنایع نوین
عزیز علیزاده دانشآموخته دکتری مدلسازی شناختی، کارشناسی ارشد متالورژی و مواد در دانشگاه UMIST منچستر/ انگلستان و کارشناسی متالوژی و مواد در دانشگاه تهران است. در سوابق شغلی ایشان همکاری با هلدینگ خلیج فارس، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، مرکز تحقیقات سیاست های علمی کشور، وزارت جهاد و کشاورزی و … به چشم میخورد.
نشر موسسه تحقیقات سیاست علمی کشور یکی از ناشران معتبر در زمینه انتشار آثار علمی و پژوهشی است که به موضوعات مرتبط با سیاستگذاری علمی، فناوری و نوآوری میپردازد. این موسسه با هدف ارتقاء دانش و آگاهی در زمینه سیاستگذاری علمی و فناوری در ایران فعالیت میکند و تلاش دارد تا با انتشار کتب و مقالات علمی، به توسعه و ترویج علم و فناوری در جامعه کمک کند.
فعالیتهای نشر این موسسه شامل موارد زیر است:
۱. انتشار کتابهای علمی: این مرکز کتابهایی در زمینههای سیاستگذاری علمی، مدیریت فناوری، نوآوری و توسعه علمی منتشر میکند.
۲. نشریات علمی: مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور نشریات دورهای و مجلات علمی در حوزههای مرتبط را منتشر میکند که شامل مقالات پژوهشی و تحلیلی است.
۳. پژوهش و تحلیل: این مرکز به انجام پژوهشهای علمی و ارائه تحلیلهای سیاستی در زمینه علم و فناوری میپردازد و نتایج این پژوهشها را از طریق انتشارات خود منتشر میکند.
۴. برگزاری همایشها و کنفرانسها: علاوه بر نشر کتب و مقالات، این مرکز در برگزاری همایشها و کنفرانسهای علمی نیز نقش فعالی ایفا میکند.
نشر موسسه تحقیقات سیاست علمی کشور با همکاری پژوهشگران، اساتید دانشگاه و کارشناسان حوزه علم و فناوری، به عنوان یک منبع معتبر علمی در ایران شناخته میشود و تلاش دارد تا به ارتقای سطح دانش و سیاستگذاری در زمینههای علمی و فناوری کمک کند.
لیلا نامداریان، رضا نقیزاده
آیندهنگاری به عنوان ابرازی برای سیاستگذاری علموفناوری و نوآوری در دهههای اخیر مورد توجه بوده است. از آنجایی که «پایلوت آیندهنگاری مناسبترین فناوریهای ایران ۱۴۰۴» (پامفا) به عنوان یک طرح آیندهنگاری در ایران، در دهههای گذشته انجام شده است، توسط پژوهشگران مختفی ارزیابی شده است. در مقالهای با عنوان «هوشمندی راهبردی در سیاستگذاری علم، فناوری و نوآوری» که توسط لیلا نامداریان (عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ایرانداک) و رضا نقیزاده (عضو هیات علمی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور) انجام شده است، طرح پامفا مورد ارزیابی قرار گرفته است.
در چکیده مقاله چنین آمده است:
دوره حاضر که عصر اقتصاد دانشبنیان نام دارد با تغییرات سریع و فزاینده در دانش بشری و عرصههای مختلف اجتماعی، اقتصادی، صنعتی، سیاسی و فناورانه روبروست. مواجهه با چنین شرایطی، مستلزم هوشیاری و واکنشهای پیشدستانه سیاستگذاران علم، فناوری و نوآوری نسبت به تغییرات و پیشامدهای آتی، پیشرفتهای مختلف فناوری و تأثیرات بلندمدت آنهاست. هوشمندی راهبردی در سیاستگذاری از طریق فرآیند منظم جستوجو و پردازش، خلق، حفاظت و اشاعه اطلاعات معطوف به تصمیمگیری و انتقال آنها به فرد مناسب در زمان مناسب، با ایجاد هوشیاری در سیاستگذاران نقش مؤثری را در این خصوص بازی میکند که به عنوان یک مفهوم علمی در پیشینه این حوزه تاکنون به صورتی منسجم در ایران مورد توجه قرار نگرفته است. مطالعه حاضر به دنبال واکاوی مفهوم فوق و ابزارهای آن بوده و در این راستا، ارتباط هوشمندی راهبردی با سیاستگذاری از سه منظر پنجره فرصت، روشنی اهداف و حقانیت شواهد تشریح شده است. همچنین ابزارهای مهم هوشمندی نظیر آیندهنگاری علم و فناوری، پیشبینی فناوری و نیز ارزیابی فناوری به همراه جایگاه آنها در گامهای مختلف سیاستگذاری تبیین شده است. در نهایت نیز به منظور تصریح نقش هوشمندی راهبردی در سیاستگذاری یک نمونه داخلی برای آن معرفی شده است.
بر اساس نتایج و دادههایی که در طرح «پایلوت آیندهنگاری مناسبترین فناوریهای ایران 1404» (پامفا) تولید شد، پایاننامهها و رسالههای مختلفی تدوین شدند. یکی از رسالههای کار شده در این خصوص، رساله دکتری با عنوان «پسابرنامهریزی توسعه فناوریهای پیشزفته عام در ایران ۱۴۰۴» به پژوهش امیر ناظمی است که میتوانید از طریق لینک زیر دریافت و مطالعه کنید:
لینک دریافت رساله دکتری با عنوان «پسابرنامهریزی توسعه فناوریهای پیشزفته عام در ایران ۱۴۰۴»
سایر کسانی که مایل هستند تا رساله و پایاننامه خود را که بر اساس این طرح انجام دادهانند، نیز میتوانند با تماس با سایت جهت انتشار آزاد آن اقدام نمایند.
